Rywalizacja między rodzeństwem. Dlaczego trwa całe życie i co za nią stoi.
Rodzeństwo pochodzi z tego samego domu. Tych samych rodziców. Tego samego stołu. A jednak potrafi nie rozmawiać ze sobą przez lata.
I często nikt nie wie dlaczego. Bo na powierzchni nie ma powodu. Nie było jednej wielkiej kłótni. Nie było zdrady. Jest tylko napięcie które trwa. I dystans który rośnie z każdym rokiem.
W swojej pracy jako facilitator i konsultant systemowy widzę to regularnie. Rywalizacja między rodzeństwem rzadko dotyczy tego o co się kłócą. Nie chodzi o podział spadku. Nie chodzi o to kto dostał lepszy pokój w dzieciństwie. Nie chodzi nawet o rodziców. Chodzi o coś głębszego. O miejsce w rodzinie
Wszystkie szczęśliwe rodziny są do siebie podobne, każda nieszczęśliwa
rodzina jest nieszczęśliwa na swój sposób.
Lew Tołstoj, Anna Karenina
Dlaczego rodzeństwo rywalizuje odpowiedź
systemowa
Każde dziecko przychodzi na świat z jedną podstawową potrzebą: zajęcia swojego miejsca w rodzinie. Miejsca które należy tylko do niego.
Nie lepszego ani gorszego swojego. Kiedy to miejsce jest zagrożone , pojawia się rywalizacja. Nie dlatego że rodzeństwo jest złośliwe. Nie dlatego że ktoś jest złym człowiekiem. Dlatego że system rodzinny szuka równowagi. I każde dziecko , nieświadomie walczy o swoje w nim
miejsce. To walka która zaczyna się w dzieciństwie. I często trwa długo po tym jak dzieci stają się dorosłymi. Długo po tym jak rodzice odejdą. Czasem przez całe życie.
Każdy członek rodziny ma prawo do swojego miejsca. Kiedy ktoś jest wykluczony lub zapomniany — system dąży do przywrócenia równowagi poprzez kolejne pokolenia.
Bert Hellinger
Najczęstsze dynamiki systemowe między rodzeństwem.
W pracy z rodzinami widzę powtarzające się wzorce. Oto te które pojawiają się najczęściej.
Rywalizacja o miłość i uwagę rodzica. Dzieci czują że miłość rodzica jest ograniczona – i walczą o jak największą jej część. To nie jest prawda – ale tak to czują. I to uczucie zostaje z nimi przez całe życie.
Pierwsze dziecko które przejęło rolę rodzica. Najstarsze dziecko często nieświadomie bierze na siebie zbyt dużo. Staje się małym rodzicem. I rodzeństwo się temu sprzeciwia -bo czuje że ktoś zajął nie swoje miejsce.
Lojalność po rozstaniu rodziców. Kiedy rodzice się rozstają -dzieci często nieświadomie lojalizują się po różnych stronach. Jedno jest „po stronie mamy”, drugie „po stronie taty”. I ten podział przenoszą między siebie.
Reprezentowanie kogoś kto odszedł. Rodzeństwo które nieświadomie reprezentuje kogoś kto odszedł – nienarodzonych, tych którzy
odeszli za wcześnie, tych o których się nie mówi. To jedna z najtrudniejszych i najczęściej pomijanych dynamik.
Nierozwiązane konflikty z poprzednich pokoleń. Czasem rodzeństwo powtarza konflikt który był między ich rodzicami a ich rodzeństwem. Albo między dziadkami. System przenosi napięcia przez pokolenia dopóki ktoś ich nie zobaczy i nie nazwie
To co nienazwane w rodzinie nie znika. Żyje w kolejnych pokoleniach jako niewyjaśnione napięcie, dystans lub powtarzający się wzorzec.
Judith Hemming
Kiedy rywalizacja między rodzeństwem jest
szczególnie intensywna
W swojej pracy jako Małgorzata Skoreńska-Poparda z Systemic Balance® obserwuję że napięcia między rodzeństwem są szczególnie silne w kilku sytuacjach.
Kiedy w rodzinie jest nienarodzane dziecko po poronieniu, aborcji lub śmierci niemowlęcia. To dziecko należy do systemu. Kiedy nie ma swojego miejsca i nie jest uznane inne dzieci nieświadomie je reprezentują lub walczą o przestrzeń którą ono zajmuje.
Kiedy jedno z dzieci jest „ulubieńcem” świadomym lub nieświadomym. Pozostałe czują to natychmiast. I reagują przez całe życie.
Kiedy rodzic przeżył traumę której nigdy nie przepracował dzieci przejmują jego ciężar. I często kierują go przeciwko sobie nawzajem.
Kiedy w rodzinie jest tajemnica adopcja o której się nie mówi, dziecko z innego związku, śmierć której się nie wspomina. Tajemnice zawsze wychodzą jeśli nie słowami to przez napięcia między ludźmi
Co można z tym zrobić
Pierwszym krokiem jest zobaczenie że rywalizacja między rodzeństwem to nie jest kwestia charakteru ani złej woli. To jest kwestia miejsca w systemie.
Kiedy każde z rodzeństwa zajmuje swoje miejsce napięcie opada. Nie zawsze od razu. Nie zawsze łatwo. Ale opada.
W swojej pracy z rodzinami widzę jak zmiana w systemie zmienia relacje między rodzeństwem. Nawet wtedy gdy wydawało się że jest już za późno. Nawet po latach milczenia. Nawet po śmierci rodziców.
Bo system rodzinny nie ma daty ważności
Oprócz dynamik które opisuje klasyczna teoria systemowa
w ostatnich latach obserwuję nowe wzorce które pojawiają się w mojej pracy z coraz większą częstotliwością
Dzieci z in vitro i ich miejsce w systemie rodzinnym. Rodziny patchworkowe drugiej i trzeciej generacji : dzieci które mają czworo rodziców i szukają swojego miejsca między nimi.
Rodzeństwo z anonimowego dawcy nasienia które przez internet szuka biologicznych braci i sióstr i nagle odkrywa że ma ich kilkudziesięcioro. Rodzeństwo a emigracja jedno zostało, drugie wyjechało, i ten który wyjechał „zdradził rodzinę” albo „uciekł”. Napięcie które rośnie z odległością i latami.
Rodzeństwo a opieka nad starzejącymi się rodzicami jedno bierze wszystko na siebie, drugie „nie może”. I ten podział niszczy relację często na zawsze.
I wreszcie system rodzinny rozgrywany publicznie w mediach społecznościowych. Jedno dziecko które ogłasza że jest ofiarą. Drugie które milczy. Rodzina która nie wie jak się zachować.
To są dynamiki których nie było w tej skali w latach 90. Świat się zmienił. Systemy rodzinne też.
O tych wzorcach opowiadam na webinarach, warsztatach i sesjach 1:1 Małgorzata Skoreńska-Poparda, Systemic Balance®,
systemicbalance.pl.
Inne tematy które mogą Cię zainteresować
- Rodzeństwo w rodzinach patchworkowych - kiedy dzieci z różnych związków muszą znaleźć swoje miejsce w nowym systemie.
- Rodzeństwo a in vitro - dynamiki systemowe gdy część dzieci pochodzi z procedury medycznej a część nie.
- Rodzeństwo po śmierci rodzica - jak zmienia się system i dlaczego wtedy często wybuchają największe konflikty.
- Rodzeństwo a dzieci nienarodzane - jak poronienia, aborcje i śmierć niemowląt wpływają na relacje między żyjącym rodzeństwem.
- Rodzeństwo dorosłe -dlaczego konflikty z dzieciństwa wracają gdy rodzice się starzeją
- Więcej o tych dynamikach na sesjach indywidualnych i warsztatach
Zaproszenie
Jeśli czujesz że to dotyczy Twojej rodziny zapraszam na sesje indywidualne i warsztaty gdzie można zobaczyć te dynamiki . Jeśli ten tekst był dla Ciebie ważny prześlij go komuś komu może się przydać. Czasem jedna przeczytana rzecz otwiera drzwi których szukało się od lat.